Information

Cet article n'est pas disponible en Français. Affichage de la version tamazight.

Idrus mag ttemunent akkʷ g yan ufgan taẓuri d usegmi d tɣensa, ur tbeṭṭu yat xef tayḍ. Imkinna manent akkʷ g Muḥand Sɛidi Ameẓyan(1964 - 2013), argaz ur ibḍin ger ssunuɣ(dessiner) d mayd ittidir. Ɣur-s asekkil d waddad gan yan, d tafelwit d tmentilt gant yat. Arun ɣif-s imeddukkal-nnes mas tga tmentilt tamaziɣt tudert-nnes: g tfelwitin-nnes, g tudert-nnes takuyasst, g usenfar-nnes afugnan(Humanitaire) mi iga s yisem "Timmuzɣa", g tɣensa-nnes g ubaraz s tbridt-nnes iɣzuran i yili amaziɣ.

Iẓuran d usileɣ(formation)

Ilulad Muḥand g useggʷas n 1964 g midelt, i tawja d-iddan g Bniǧǧit, bba-nnes igat Muḥa Weɛli ikkan akʷrmu i uzemz n usdurri n Fransa, ɣur-s ag yugem Muḥand azbu d ugemmir(dignité) seg tmẓey.

Iɣra g midelt d umeknas iffeɣ-d aselmad n tsegmi tamsilɣt(education plastique), iswuri g imteɣren dinnaɣ ag ika kigan i tẓuri tamaziɣt, ngum ad yuɣul s midelt g useggʷas n 2010 ad issɣer dinnaɣ.

Asekkil amaziɣ yuɣal d tanga(matière) tamsilɣt.

Da tssekan twuri-nnes mas ur tgi ɣur-s "tfinaɣ" adlag ittals i tfelwit, maka tga tafelwit s iɣef-nnes, mnalan izemlan-nnes g tifert, mzarayen, nzɣen, gen i tirra anya amiwalan(visuel): iẓwawiden izurare gen amm trsal, d taskiwin amm iẓuran n tmaziɣt d immeɣin g wakal-a. Amm tirra g iselliwen, maka tikkelt-a gant taẓuri; imik n isekkilen ittinin kigan n tguriwin. Seg wunuɣen n tmeẓdi(tissu) ar win tfelwitin n ukecciḍ, taẓuri n Muḥand da tsawal s yiles n wakal-a d xef umerret n tarwa-nnes.

Aselmad d unamur

G tinmel amm g tsuket ibedda aha Muḥand g wawal-nnes, isawel g tɣmist n "Tawiza" xef is ar itturu isem-nnes s tfinaɣ g tfelwitin issunuɣ g ubakalurya, d mas as inna uselmad-nnes n tsegmi tamsilɣt: maɣ? Isbezziz ɣif-s ad tt-isfeḍ. Yals mas isul iffer tafelwit-nnaɣ ad igan inigi iddren xef tassaẓurt(racisme) mgal tamaziɣt d tirra-nnes. D mas da yttɛeṭṭar aha xef tinmel 5 n tusdadin tameskant(protestation) xef tsertit n usseɛreb d ussinef n tmaziɣt g tinmel d usfelkler n tdelsa tamaziɣt, yan umussu imeẓẓiyen maka da issekan tugna(personnalité) n Muḥand: tameskant ifestan maka tsdey.

G berra n tdala ig yan g tersal n twuri tamsmunt(associatif) g umerruk, d tga taddart-nnes asɣim n igrawen imaziɣen, nna yttawes iwes akmamd(physique) d yiwes awengim.

Atig d taẓidera(ténacité)

Ur igi webrid-a min atig. Da teɛnatent tiggʷiwin n imeddukkal-nnes mas ittuḥḍa aha, ar ittusdiddiy. Maka iḍfar abrid-nnes n tɣensa s ussuneɣ d tẓuri. Ur iffir ḍart ulɣad(séduction) n idrimen ula tudert yaṭfuten.

Ikʷlan d usekkil

Ur teqqimi tẓuri n Muhand ɣir g isefsar n tseddawitin d leɛlawi-nnsent, maka iga awd tidlit (Couverture) n warraten, amm winna arun Mass Azergi d Mass Ɛumar Derwic.. s umedya illa udlis ccaren d Mass Muḥand igan s yisem "Is nsul nedder!" igan tisiway n umezgun g llant kigan n tfelwitin n Muḥand agnsu n warra maci ɣir g tidlit, Tidlit-a tmmekjam d yisem n warra "Is nsul nedder!" g tsuri n tguri "Aẓur" illan g tfelwit-a. Acku ig ur mmuten iẓuran han taddagt tsul ad tedder tzegziw s unẓar; awd afgan d tutlayt sulen ad dderen s unẓar n tirra d usneflul

Tamettant

G tizwiri n imir n 2010/2011 ayenna yaɣul s midelt ijra-as yan ungas irreẓg iḍaren iqqim g wusu attayen n sin iseggʷasen. Ayenna da yssesfar yufa-nn aṭṭan n ukunṣir ifukti(pululer) g tfekka-nnes, ur t-isufren isafaren meqqar immudda ger kigan n tsedwas . Ufuḍen yiman-nnes g 21 Dujnbir 2013 g midelt.

Ayenna immut arun ɣif-s imeddukkal-nnes s tixat n unna mi immut iymas, urarent ɣif-s trubba n uẓawan amm "Tamazɣa Voice" d "Tagrawla":

Ad allaɣ imeṭṭawen d idammen \ Xef Sɛidi Muḥand Ameẓyan

Tukkest n Muḥand ur tdrus, tawuri-nnes tzlleɛ ger ifassen n imeddukkal-nnes d inelmaden-nsen d iḍɣaren ur idmi ad tin-tawed, d tikti tagrawit n tsutiwin tt-issnen, d useqsi xef usdul n tukkest-a. Ilaq ad ittug kan warra issekanen tawuri akkʷ n Mass Muḥand Sɛidi Ameẓyan; ad afen imcnubbcen d imgharen abrid s tɣuri n tferwitin-a ttusseɣrent i tsutiwin timaynutin ad isinen taẓuri tamsuɣnt(l'art engagé).

Idda Muḥand qqimen isekkilen(wunuɣen) xef tferwitin, iqqim useqsi izdin s iẓuran-nneɣ "Is nsul nedder!".